De natali Christi (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called De natali Christi in Latin, Z narodzenia Pana in Polish.

De natali Christi

De natali Christi en laetitia,
laudes in excelsis dicunt omnia.
Omnes homines laetantur
et ex somno excitantur
Pastores pascentes sua pecora.

Subito de caelis ignes radiant,
pastores mirantes lucem cogitant.
Omnis quaerit:"Num lucescit?
Num aurora iam clarescit?
Unde fulmen fulget gratum oculo?"

Z narodzenia Pana

Z Narodzenia Pana dzień dziś wesoły.
Wyśpiewują chwałę Bogu żywioły.
Radość ludzi wszędzie słynie.
Anioł budzi przy dolinie
pasterzów, co paśli pod borem woły.

2. Wypada wśród nocy ogień z obłoku,
dumają pasterze w takim widoku.
Każdy pyta: "Co się dzieje?
Czy nie świta? Czy nie dnieje?
Skąd ta łuna bije, tak miła oku!"

O praesepe vile (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called O praesepe vile in Latin, Ach, ubogi żłobie in Polish.

O praesepe vile

O praesepe vile,
quid in te conspicio?
Manet in te pretiosus
Infans pro hospitio.

Domine Salvator,
culmen egestatis,
caelum celsum reliquisti,
cultor paupertatis.

An non potuisti
grato in palatio
habitare gloriose
non in hoc praesepio?

Dum in terrum venis,
scelus eius tundis,
ut peccata abluantur
lacrimarum undis.

POLISH

Ach ubogi żłobie,
Cóż ja widzę w tobie?
Droższy widok niż ma niebo,
W maleńkiej osobie.

Zbawicielu drogi,
Jakżeś to ubogi,
Opuściłeś śliczne niebo,
Obrałeś barłogi

Czyżeś nie mógł sobie,
W największej ozdobie,
Obrać pałacu drogiego,
Nie w tym leżeć żłobie?

Gdy na świat przybywasz,
Grzechy z niego zmywasz,
A na zmycie tej sprośności,
Gorzkie łzy wylewasz.

(Jesus in manger)

Heri nocte prima (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Heri nocte prima in Latin, A wczora z wieczora in Polish.


Heri nocte prima

Heri nocte prima (bis)
Ex caelesti aula (bis)

Nuntium pervenit (bis)
Virgo Filium gignit (bis)

Deum infinitum (bis)
In praesepi situm (bis)

Dei ex mandato (bis)
In Bethleem lato. (bis)

A wczora z wieczora

A wczora z wieczora, a wczora z wieczora
z niebieskiego dwora, z niebieskiego dwora.

Przyszła nam nowina, przyszła nam nowina:
Panna rodzi Syna, Panna rodzi Syna.

Boga prawdziwego, Boga prawdziwego,
nieogarnionego, nieogarnionego.

Za wyrokiem Boskim, za wyrokiem boskim
w Betlejem żydowskim, w Betlejem żydowskim.

Ad stabulum, pastores (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Ad stabulum, pastores in Latin, Do szopy, hej pasterze in Polish.

Ad stabulum, pastores

Ad stabulum, pastores,
nam hic miraculum:
Filius Dei iacet,
ut salvet populum.

Cantate, cives caeli,
Pastores, canite!
Regesque, adorate
Dormientem colite

Flectamus nostrum genu,
hic noster Dominus.
Et Deum salutemus
Submissis frontibus!

Cantate,cives caeli,
Pastores, canite!
Regesque, adorate
Dormientem colite

Do szopy, hej pasterze

Do szopy, hej pasterze,
Do Szopy, bo tam cud!
Syn Boży w żłobie leży,
by zbawić ludzki ród.

Śpiewajcie Aniołowie,
pasterze, grajcie Mu.
Kłaniajcie się Królowie,
nie budźcie Go ze snu.

Padnijmy na kolana,
to Dziecię to nasz Bóg,
Witajmy swego Pana;
wdzięczności złóżmy dług.

Śpiewajcie Aniołowie,
pasterze, grajcie Mu.
Kłaniajcie się Królowie,
nie budźcie Go ze snu.

(Fra Filippo Lippi)

Triumphi Regis (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Triumphi Regis in Latin, Triumfy Króla niebieskiego in Polish.

Triumphi Regis

Triumphi Regis in excelsis
venerunt caelis de immensis.
Suscitarunt pastores
Sui gregis custodes,
cantantes, cantantes, cantantes

Gloria Deo in excelsis,
pax omni homini in terris
Natus nobis est Salvator
Animarum Redemptor
hodie, hodie, hodie.

Triumfy Króla niebieskiego

Triumfy Króla niebieskiego,
zstąpiły z nieba wysokiego.
Pobudziły pasterzów,
dobytku swego stróżów,
śpiewaniem, śpiewaniem, śpiewaniem.

Chwała bądź Bogu w wysokości,
a ludziom pokój na niskości.
Narodził się Zbawiciel,
dusz ludzkich Odkupiciel,
na ziemi, na ziemi, na ziemi.

Misellum, silens (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Misellum, silens in Latin, Mizerna cicha in Polish.

Misellum, silens

Misellum, silens stabulum vile
Gloria caeli plenum,
en dormientem in te videmus
Infantulum serenum.

Angeli super te constiterunt,
adorant inclinati,
com(a) aurescentes, alias fulgentes,
Iride colorati.

Ecce egentes gregem pascentes
salutant Redemptorem,
spe inspirati, salute freti
adorant Salvatorem.

Eia, plebeii, hospites Dei,
iam finis orbitati,
Se Ipsum donat, in caelis gloria,
pax bonae voluntati.

Mizerna cicha

Mizerna, cicha, stajenka licha,
Pełna niebieskiej chwały.
Oto leżący, na sianku śpiący
W promieniach Jezus mały.

Nad Nim anieli w locie stanęli
I pochyleni klęczą
Z włosy złotymi, z skrzydłami białymi,
Pod malowaną tęczą.

I oto mnodzy, ludzie ubodzy
Radzi oglądać Pana,
Pełni natchnienia, pełni zdziwienia
Upadli na kolana.

Długo czekali, długo wzdychali,
Aż niebo rozgorzało,
Piekło zawarte, niebo otwarte,
Słowo się Ciałem stało.

Hej, ludzie prości Bóg z wami gości
skończony czas niewoli.
On daje siebie chwała na Niebie
i pokój ludziom dobrej woli.

O Stella de Bethlehem (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called O Stella de Bethlehem in Latin, O gwiazdo Betlejemska in Polish.

O Stella de Bethlehem

O Stella de Bethlehem,
in caelo radias.
Sic quaero te per noctem,
Tu mihi luceas!
In stabulum me ducas,
quo Dei Filius,
de Virgine Homo-Deus
pro peccatoribus.

In stabulo non ades
in cunis positus.
Quo, Christe, contendemus,
ubi (e)s absconditus?
Pergemus ante(e) altare
amorem alere,
Te, Christe, adorare
amoris munere.

O gwiazdo Betlejemska

O gwiazdo Betlejemska,
zaświeć na niebie mym.
Tak szukam Cię wśród nocy,
tęsknię za światłem Twym.
Zaprowadź do stajenki,
Leży tam Boży Syn,
Bóg - Człowiek z Panny świętej,
dany na okup win.

O nie masz Go już w szopce,
nie masz Go w żłóbku tam?
Więc gdzie pójdziemy Chryste?
gdzie się ukryłeś nam?
Pójdziemy przed ołtarze,
Wzniecić miłości żar,
I hołd Ci niski oddać:
to jest nasz wszystek dar.

---

---

(painting by Jean Fouquet) 

Caelo ex excelso (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Caelo ex excelso in Latin, Z nieba wysokiego in Polish.

Caelo ex excelso

Caelo ex excelso Deus visit terram,
ut in paradisum ducat plebem ream.
Sumit speciem Infantis
Mundi culpas deplorantis
Solus Dei Natus.

Maiestatem celat universi Pater,
Thronum dereliquit, hominum fit frater.
Deus magnus parvus natus,
Laudis, gloriae oblitus,
Mundus ut salvetur.

Z nieba wysokiego

Z nieba wysokiego Bóg zstąpił na ziemię,
ażeby do nieba wywiódł ludzkie plemię.
Bierze osobę Dzieciny,
opłakuje ludzkie winy.
Syn Boga jedyny.

Zniża swój Majestat Król całego świata,
opuszcza tron nieba, a z ludźmi się brata.
Bóg niezmierny, w żłóbku mały,
zapomina Bóstwa, chwały,
by świat zbawił cały.

Cari pastores (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Cari pastores in Latin, Pasterze mili in Polish.

Cari pastores

Cari pastores, quid conspicitis?
Vidimus Infantem parvum,
Jesum nobis caelo natum,
dei Filium, Dei Filium.

Quo palatio stat hospitio?
Stabulum iumentis sertum
Tecto vili coopertum
erat regia, erat regia.

Pasterze mili

Pasterze mili, coście widzieli?
Widzieliście maleńkiego,
Jezusa narodzonego,
Syna Bożego, Syna Bożego.

Co za pałac miał, gdzie gospodą stał?
Szopa bydłu przyzwoita,
I to jeszcze źle pokryta,
Pałacem była, pałacem była.

(painting by Taddeo Gaddi) 

Magi, omnis orbis reges (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Magi, omnis orbis reges in Latin, Mędrcy świata, monarchowie in Polish.

Magi, omnis orbis reges

Magi, omnis orbis reges,
quo sic properatis?
Cert(e), ut natum Redemptorem
Jesum videatis.

Puer thronum hic non habet
Neque sceptrum tenet,
Prophetia mortis eius
Totum mundum implet.

Reges mundi, cum saevitia
Infans iam vexatur.
Fama tristis: en Herodes
Natum insectatur.

Magi tendunt in Bethlehem,
Fama non turbantur,
Stella monstrat Salvatorem,
Firma spe laetantur.

Mędrcy świata, monarchowie

Mędrcy świata, monarchowie,
Gdzie śpiesznie dążycie?
Powiedzcież nam, Trzej Królowie,
Chcecie widzieć Dziecię?

Ono w żłobie, nie ma tronu,
I berła nie dzierży,
A proroctwo Jego zgonu,
Już się w świecie szerzy.

Mędrcy świata, złość okrutna,
Dziecię prześladuje.
Wieść okropna, wieść to smutna,
Herod spisek knuje:

Nic monarchów nie odstrasza,
Do Betlejem śpieszą,
Gwiazda Zbawcę im ogłasza,
Nadzieją się cieszą.

(Three Wise Men)

Prope accedamus (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Prope accedamus in Latin, Przystąpmy do szopy in Polish.

Prope accedamus

Prope accedamus, pedes amplectamur
Salvatoris parvuli!
Ipse Deitatem fecit egestatem
Pro salute populi.

O salve, Jesu nobis nate
De casta Virgine!
Et sceptrum, ubi et corona,
O Jesu parvule!

Totum mundum fecit et in cunis iacet
destitutus opibus.
Deus incarnatus cunis collocatus
pro salute omnibus.

Laudare in nativitate
per Matrem Virginem!
Dignare populum salvare
et omnem hominem!

Przystąpmy do szopy

Przystąpmy do szopy, uściskajmy
stopy Jezusa maleńkiego,
który swoje Bóstwo wydał na ubóstwo
dla zbawienia naszego.

Zawitaj Zbawco narodzony z Przeczystej Panienki.
Gdzie berło, gdzie Twoje korony,
gdzie berło gdzie Twoje korony,
Jezu malusieńki.

Ten, co wszechświat dzierży,
w żłobie dzisiaj leży, ludzkiej pomocy czeka:
Jezus, Bóg wcielony w żłobie wyniszczony
dla zbawienia człowieka;

O Boże, bądźże pochwalony za Twe narodzenie!
racz zbawić ludzki ród, zgubiony,
racz zbawić ludzki ród zgubiony,
daj duszy zbawienie.

Deus paret (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Deus paret in Latin, Bóg się rodzi in Polish.

Deus paret

Deus paret, vis vilescit,
Caeli Rex est denudatus,
Ignis tepet, lux tabescit,
Limen scit Illimitatus.

Princeps gloriae humiliatus,
Immortalem mors domavit,
Dei Verbum Caro factum (e)st
Et in nobis habitavit.

Neque, caelum, terram vincis,
Deus tua bon(a) abiecit.
Intra plebem suam venit,
Eius sortem suam fecit.

Multa est pro nobis passus,
Culpa nostra haec patravit.
Dei Verbum Caro factum (est)
Et in nobis habitavit.

Tolle manum, Puer sancte,
Benedic telluri patriae,
In consilio, vita bona
Eam iuva dono gratiae.

Domum, pagos, urbes nostras
Tua manus sustentavit.
Dei Verbum Caro factum (est)
Et in nobis habitavit.

Bóg się rodzi

1. Bóg się rodzi, moc truchleje,
Pan niebiosów obnażony?
Ogień krzepnie, blask ciemnieje,
Ma granice Nieskończony:
Wzgardzony okryty chwałą,
Śmiertelny Król nad wiekami?
A Słowo ciałem się stało,
i mieszkało między nami.

2. Cóż masz, niebo nad ziemiany?
Bóg porzucił szczęście twoje,
Wszedł między lud ukochany,
Dzieląc z nim trudy i znoje,
Niemało cierpiał, niemało,
Żeśmy byli winni sarni,
A Słowo ciałem się stało,
i mieszkało między nami.

5. Podnieś rękę, Boże Dziecię,
Błogosław ojczyznę miłą,
W dobrych radach, dobrym bycie,
Wspieraj jej siłę swą siłą,
Dom nasz i majętność całą,
I wszystkie wioski z miastami,
A Słowo ciałem się stało,
i mieszkało między nami.

Uwaga: zwrotki 3 i 4
nie mają łacińskiego przekładu:

3. W nędznej szopie urodzony,
Żłób Mu za kolebkę dano!
Cóż jest, czym był otoczony?
Bydło, pasterze i siano.
Ubodzy, was to spotkało,
Witać Go przed bogaczami,
A Słowo ciałem się stało,
i mieszkało między nami.

4. Potem i króle widziani,
Cisną się między prostotą,
Niosąc dary Panu w dani:
Mirrę, kadzidło i złoto.
Bóstwo to razem zmieszało,
Z wieśniaczymi ofiarami,
A Słowo ciałem się stało,
i mieszkało między nami.

(Stained glass in London) 

Cur hodie nocte (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Cur hodie nocte in Latin, Dlaczego dzisiaj wśród nocy dnieje in Polish.

Cur hodie nocte

Cur hodie nocte dies lucescit
et sicut caelum clarescit?
Christus, christus nobis est natus,
ut populus esset iam liberatus.
Cur hodie Dei Legatus cantat
et gaudium magnum mundo annuntiat?
Christus, christus nobis est natus,
ut populus esset iam liberatus.
Cur ad praesepe pastores currunt
et grata dona Nato impendunt?
Christus, christus nobis est natus,
ut populus esset iam liberatus.

Dlaczego dzisiaj wśród nocy dnieje

Dlaczego dzisiaj wśród nocy dnieje,
I jako słońce niebo jaśnieje?
Chrystus, Chrystus nam się narodził,
Aby nas od piekła oswobodził.
Dlaczego dzisiaj Boży Aniele,
Ogłaszasz ludziom wielkie wesele?
Chrystus, Chrystus nam się narodził,
Aby nas od piekła oswobodził
Czemuż pasterze do szopy śpieszą?
I podarunki ze sobą niosą?
Chrystus, Chrystus nam się narodził,
Aby nas od piekła oswobodził.

---

---

(image by Patrick Sweeney at Flickr)

Silentio noctis (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

Here is the carol called Silentio noctis in Latin, Wśród nocnej ciszy in Polish. Here is how you can learn the melody so you can sing along in Latin, even if you do not know Polish!

Silentio noctis

Silentio noctis sonus spargitur:
Pastores state: Deus nascitur!
Iter cito preparate
Ad Bethlehem properate
Cum muneribus.

Inventus Infans in praesepio
Secunda signa dat(a) ab angelo.
Deum nat(um) adoravere
Salutando clamavere
Pleni gaudio.

Redemptor salve, diu cupite,
Tot longos annos desiderate!
Te prophetae atque reges
Exspectabant, at te praebes
Nobis omnibus

Wśród nocnej ciszy

Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi:
Wstańcie, pasterze, Bóg się nam rodzi!
Czym prędzej się wybierajcie,
Do Betlejem pośpieszajcie
Przywitać Pana.

Poszli, znaleźli Dzieciątko w żłobie
Z wszystkimi znaki danymi sobie.
Jako Bogu cześć Mu dali,
A witając zawołali
Z wielkiej radości:

Ach, witaj Zbawco z dawna żądany,
Cztery tysiące lat wyglądany
Na Ciebie króle, prorocy
Czekali, a Tyś tej nocy
Nam się objawił.

Festinarunt ad Bethlehem (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Festinarunt ad Bethlehem in Latin, Przybieżeli do Betlejem in Polish.

Festinarunt ad Bethlehem

Festinarunt ad Bethlehem pastores,
exsultantes Nat(o) in lyra cantores.
Gloria in excelsis, gloria in excelsis,
atque pax in terris.
Inclinati salutabant humiles,
prompto corde Deum natum alacres.
Gloria in excelsis, gloria in excelsis,
atque pax in terris.
Mira Dei annuntiabant caelites,
numquam talia audire mortales.
Gloria in excelsis, gloria in excelsis,
atque pax in terris.
Mirabantur evolantes cantores,
cogitabant, quid hoc esset, pastores.
Gloria in excelsis, gloria in excelsis,
atque pax in terris.

Przybieżeli do Betlejem

Przybieżeli do Betlejem pasterze,
grają skocznie Dzieciąteczku na lirze.
Chwała na wysokości,
chwała na wysokości,
a pokój na ziemi.
Oddawali swe ukłony w pokorze
Tobie z serca ochotnego, o Boże!
Chwała na wysokości,
chwała na wysokości,
a pokój na ziemi.
Anioł Pański sam ogłosił te dziwy,
Których oni nie słyszeli, jak żywi.
Chwała na wysokości,
chwała na wysokości,
a pokój na ziemi.
Dziwili się napowietrznej muzyce
i myśleli, co to będzie za Dziecię?

Fratres, en spectate (from Polish)

xxxHere is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Fratres, en spectate in Latin, Bracia, patrzcie jeno! in Polish.

Fratres, en spectate

Fratres, en spectate,
ignis ardet caelo!
Certe mirum quoddam
fiet sub caeli velo.
Relinquamus nostrum gregem,
Deum habeat custodem
et nos in Bethlehem!

Fratres, num videtis
stellam coruscantem,
ad colendum natum
Deum properantem?
Gressu laeto confidenti
accedamus hic iacenti
Nostro Salvatori!

Bracia, patrzcie jeno!

Bracia patrzcie jeno
jak niebo goreje
znać, że coś dziwnego
w Betlejem się dzieje.
Rzućmy budy, warty, stada,
niechaj nimi Pan Bóg włąda.
A my do Betlejem, do Betlejem.

2. Patrzcie, jak tam gwiazda
światłem swoim miga!
Pewnie do uczczenia
Pana swego ściga.
Krokiem śmiałym i wesołym
śpieszmy i uderzmy czołem;
przed Panem w Betlejem

Usque Bethlehem (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Usque Bethlehem in Latin, Do Betlejem pełni radości in Polish.

Usque Bethlehem

Usque Bethlehem, gaudio pleni
consultare Jesum properemus,
quem nobis hodie dono amoris
de caelo alto natum redamemus!

O, festinemus, Ipse nos vocat,
Ipse descendit, ut nos salvaret,
cunasque eius circumvenimus,
ut cuncta bona Puer nobis daret.

Do Betlejem pełni radości

Do Betlejem pełni radości,
śpieszmy powitać Jezusa małego;
który dziś dla nas cudem miłości
zstąpił na ziemię z nieba wysokiego.

Śpieszmy więc, śpieszmy, On na nas wola.
On na to przyszedł, ażeby nas zbawił.
Otoczmy żłóbek Jego dokoła,
aby nas rączką swą pobłogosławił.

(Rembrandt)

Dormi iam, mi Jesu (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Dormi iam, mi Jesu in Latin, Lulajże Jezuniu in Polish.

Dormi iam, mi Jesu

Dormi iam, mi Jesu, mea gemmula,
dormite, amata oscula mea.
Dormi iam, mi Jesu, dormi suaviter
et tu illum flentem permulce, Mater!

Comprime iam fessas fletu palpebras,
singultu collapsa labra occludas.
Dormi iam, mi Jesu, dormi suaviter
et tu illum flentem permulce, Mater!

Dormi iam, venuste noster Angele,
Dormi, permate mundi floscule!
Dormi iam, mi Jesu, dormi suaviter
et tu illum flentem permulce, Mater!

Lulajże Jezuniu

Lulajże Jezuniu, moja perełko,
Lulaj ulubione me Pieścidełko.
Lulajże, Jezuniu, lulajże lulaj!
A Ty Go, Matulu w płaczu utulaj.

Zamknijże znużone płaczem powieczki,
Utulże zemdlone łkaniem usteczki.
Lulajże, Jezuniu, lulajże lulaj!
A Ty Go, Matulu w płaczu utulaj.

Lulajże, piękniuchny nasz Aniołeczku.
Lulajże wdzięczniuchny świata Kwiateczku.
Lulajże, Jezuniu, lulajże lulaj!

A Ty Go, Matulu w płaczu utulaj.

Angelus pastoribus (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Angelus pastoribus in Latin, Anioł pasterzom mówił in Polish.

Angelus pastoribus

Angelus pastoribus
dicit:" Natus omnibus
Puer est in Bethlehem Judaeae,
in paupertate natus
Imperator mundi".

Tum edoct(i) ab Angelo
Laeti laeto nuntio
Bethlehem cito properaverunt,
Infantem invenerunt,
Joseph et Mariam.

Magnae gloriae Dominus
Sese subdit omnibus.
Regiam non habuit pretiosam
Ipsi aedificatam,
Omnium Plasmator.

Anioł pasterzom mówił

Anioł pasterzom mówił:
Chrystus się wam narodził
w Betlejem, nie bardzo podłym mieście.
Narodził się w ubóstwie
Pan waszego stworzenia.

Chcąc się dowiedzieć tego
poselstwa wesołego,
bieżeli do Betlejem skwapliwie.
Znaleźli dziecię w żłobie,
Maryję z Józefem.

Taki Pan chwały wielkiej,
uniżył się Wysoki,
pałacu kosztownego żadnego
nie miał zbudowanego
Pan waszego stworzenia.

Nascitur cum Christus (from Polish)

Here is a Polish Christmas carol translated into Latin, which Aleksandra Klęczar was kind enough to send to me from Poland (she teaches in the Classics Department at the Jagiellonian University in Cracow). In her note, she explains that the translator of most of the carols which she has sent is the famous Polish classicist Ryszard Ganszyniec (1888-1958).

This carol is called Nascitur cum Christus in Latin, Gdy się Chrystus rodzi in Polish.

Nascitur cum Christus

Nascitur cum Christus et mundo apparet,
Caeca nox fulgore radiante claret.
Angeli in caelis visi
Cantat hymnum paradisi:
Gloria, gloria , gloria,
In excelsis Deo.

Pavidos pastores angeli hortantur,
Bethlehem quam primum ut proficiscantur:
Natus enim est Salvator,
Mundi machinae Creator.
Gloria, gloria, gloria,
In excelsis Deo.

Spiritus caelestes caelique legati,
Quidnam faciamus, nobis revelate.
Imperiti nil pollemus,
Metu capti vix vigemus.
Gloria, gloria, gloria,
In excelsis Deo.

Gdy się Chrystus rodzi

Gdy się Chrystus rodzi,
i na świat przychodzi.
Ciemna noc w jasności
promienistej brodzi
Aniołowie się radują,
Pod niebiosy wyśpiewują:
Gloria, gloria, gloria,
in excelsis Deo!

Mówią do pasterzy,
którzy trzód swych strzegli.
Aby do Betlejem,
czym prędzej pobiegl1.
Bo się narodził Zbawiciel,
Wszego świata Odkupiciel,
Gloria, gloria, gloria,
in excelsis Deo!

"O niebieskie Duchy,
i posłowie nieba.
Powiedzcież wyraźniej
co nam czynić trzeba:
Bo my nic nie pojmujemy,
Ledwo od strachu żyjemy".
Gloria, gloria, gloria,
in excelsis Deo!